Das geeft geen vrije advocaatkeuze bij UWV-procedures

Das Rechtsbijstand weigert haar polishouders vrije advocaatkeus bij ontslagprocedures bij het UWV. In een kort geding tegen Das draait het om de vraag: is een procedure bij het UWV een “administratieve procedure”?

Rechtsbijstandverzekeraar Das tracht de vrije advocaatkeuze te ontmoedigen, zo blijkt uit een pas gepubliceerde uitspraak van de rechtbank Amsterdam. In de zaak eist een polishouder bijstand van een zelf gekozen advocaat tijdens een procedure bij het UWV, waar de werkgever een ontslagvergunning voor de polishouder heeft aangevraagd.

Das weigert vrije advocaatkeus toe te kennen, omdat een procedure bij het UWV volgens de verzekeraar geen “administratieve procedure” is, zoals bedoeld in artikel artikel 4:67 Wet Financieel Toezicht. In die wet staat dat verzekerden zelf hun advocaat mogen kiezen als sprake is van een “gerechtelijke of administratieve procedure”.

“Administratieve procedure niet voor niets toegevoegd”

Lis van Engelen, advocaat van de polishouder (GMW Advocaten), heeft vertrouwen in een goede afloop. “Het begrip “administratieve procedure” is niet voor niets toegevoegd en impliceert al dat bedoeld is het bereik breder te trekken dan enkel procedures voor een “echte” rechter. Het UWV is een bestuursorgaan en het staat daarmee buiten kijf dat sprake is van een administratieve “figuur”. Een redelijke uitleg van de bedoeling van de Richtlijn – namelijk bescherming van de rechtzoekende verzekerde –  brengt wat ons betreft met zich mee dat de ontslagprocedure bij het UWV daaronder zou moeten vallen.”

De kort geding-rechter heeft nog geen beslissing genomen, maar heeft de Hoge Raad gevraagd zich te buigen over de vraag of de UWV-procedure een “administratieve procedure” is. De rechter overweegt: “De uitlegging zal naar de inschatting van de voorzieningenrechter voor de rechtspraktijk in veel geschillen relevant zijn.”

Polisvoorwaarden gewijzigd

Dat de uitleg relevant is in veel geschillen lijkt evident. Das is marktleider en veel polishouder zouden graag gebruik maken van hun recht op vrije advocaatkeuze. Vorig jaar november bevestigde het Europese Hof dat recht in een geruchtmakende uitspraak, die bepaalde dat verzekerden ook zelf mogen kiezen in procedures waar geen advocaat verplicht is, zoals bij de kantonrechter. Als gevolg hiervan hebben veel rechtsbijstandverzekeraars hun polisvoorwaarden gewijzigd.

De rechtsbijstandverzekeraars hebben decennialang hun polishouder het wettelijk recht ontzegd zelf een advocaat te kiezen, dat al sinds 1993 in de wet staat. De aanpassing aan de nieuwe juridische realiteit gaat niet van harte, blijkt uit correspondentie van Das in handen van LegalDutch.

Das vergoedt slechts 1000 euro

Wie bij Das zelf zijn advocaat wil kiezen, krijgt van de verzekeraar in ontslagzaken vaak slechts 1000 of 1500 euro vergoed, inclusief “externe kosten” als griffierechten. Wie zijn geschil door de juristen van Das laat behandelen krijgt zijn externe kosten tot 50.000 euro vergoed – ontmoediging van de vrije keuze die in strijd lijkt met de geest van de wet.

Das verschuilt zich daarbij achter haar polisvoorwaarden die stellen dat Das de kosten van “externe deskundigen” vergoed “voorzover deze kosten redelijk en noodzakelijk gemaakt zijn voor de uitvoering van de opdracht”. Procedures waarvoor geen advocaat verplicht is – zoals bij de kantonrechter – zijn volgens de nieuwe voorwaarden gebonden aan maximale vergoedingen, die vaak niet kostendekkend zijn.